L.

 

 

 

 

 

Laam

lam, kreupel.

 

Lnd

land. Dn boer is t lnd aon t bowen, de boer is de akker aan het omploegen.

 

Laar

open veld, open plek in het bos.

 

Lst

ruimte in de schuur.

 

Lstig

lastig, vervelend. wa waare die verrkte jong vandaag wir lstig, wat waren die kinderen vandaag weer vervelend.

 

Lbn

tuinboon.

 

Laejen

leiden. hij laeit t prd naor dn dries, hij leidt het paard naar het weiland.

 

Lam

lam, verkl. lmmeke.

 

Lamenteren

klagen.

 

 Lammar

 laat maar.

Lammerdien

Lamberdina.

 

Lamp

lamp. Stikt de lamp s aon, dan zien we wa we zeggen, doe de lamp eens aan, dan zien we het beter. verkl. lmpke.

 

Lampampus

sukkelaar.

 

Lampegat

opening tussen dn hrd en de stal om een lamp in te zetten zodat men ook op de stal wat kon zien. zie ook vizierhool.

 

Lampteur

stallamp.

 

Lamzak

vervelend persoon.

 

Lander

landweer, een opgeworpen aarden dam met aan weerskanten een diepe sloot.

 

Landschrijver

secretaris voor het uitschrijven van akten.

 

Langenbm

Langenboom.

 

Langs

naast, ze lpt langs mn, zij loopt naast mij, komt s unne kr langs, kom eens een keer op bezoek.

 

Langsam

langzaam. ook lansam.

 

Langsdeur

overlangs, van voor naar achter.

 

Langstrekke

lange benen.

 

Lank

lang.

 

Lansam

langzaam.

 

Lantarn

lantaarn. ook lanteer of lanteere, mv. lanterres. zie ook strootlamp.

 

Lantarnpool

lantaarnpaal.

 

Laobes

goedzak.

 

Laoi

la uit een kast enz. mv. laoi.

 

Laoitaofel

tafel met lade, voor bestek enz.

 

Laojen

laden. (laoj, laojde, gelaojen).

 

Laot

laat.

 

Laoten

laten. laot da mar liggen, laat dat maar liggen.

 

Laoter

later. zie ook ltter.

 

Lap

lap, doek. verkl. lpke.

 

Laplocht

buiig weer.

 

Lapmnd

lap-, voddenmand. In de lapmnd zn, ongesteld zijn.

 

Lappen

geld bijeen leggen.

 

Lapschaei

achteloos, vergeetachtig persoon. De schaejen (dwarshout) van een kar moeten uit een stuk zijn.

 

 Ltter

 later.

Lawijt

lawaai, leven. makt s nie zn lawijt, maak eens niet zon lawaai.

 

Lechter

leger van een haas.

 

Ld

leed. m leed en rremoei, met veel pijn en moeite.

 

Leeg

leeg.

 

Lg

laag. die wei l lg, dat weiland ligt laag. zie ook lg.

 

Lglievrouw

feestdag van Maria geboorte, 8 september.

 

Leej

Leonardus.

 

Leen

Leonardus.

 

Leengt

teugel. zie ook leint.

 

Leentje

Leonarda.

 

Leer ladder.

Lr

leer. n lrre boks, een leren broek.

 

Lren

leren. (lr, gelrd), aanleren. Ze moeten veul lren van diejen mster, van die onderwijzer moeten ze veel leren.

 

Lg

laag. de weg lpt van hg naor lg, de weg loopt van hoog naar laag. Ds lgge grond, dat is een laaggelegen akker.

 

Leggen

leggen. (leg, li, lin, linnen, geld). de kiepe leggen god, de kippen leggen veel eieren.

 

Lghen

legkip.

 

Lgt

laagte. in die lgt st duk wtter, in die laagte staat vaak water.

 

Lei

looprek. zet ons Truuske mar efkes in de lei, dan kan ze rnd don, zet ons Truusje maar eventjes in het looprek, dan kan ze wat rond lopen.

 

Li

1) dakbedekking; 2) schrijfbordje; 3) aanplakbord. dr hangen n par vrkes aon de li, een paar varkens worden te koop aangeboden.

 

Leint

teugel, touw. zie ook leengt.

 

Leis

kerstlied.

 

Leisen

kerstliederen zingen.

 

Lkeimund

laatste gras in de herfst.

 

Lek

zoals. zie ook lik.

 

Lkken

likken. de kiendjes lkken aon durren knots, de kinderen likken aan hun lollie.

 

Lkker lekker.

Lkstn

zoutblok voor het vee.

 

Lellijk

lelijk. zie ook lillijk.

 

Lennen

lendenen.

 

Lentemrgen

akker waar door de warme ligging de zaden al vroeg in het voorjaar ontkiemen.

 

Lentemnd

maart.

 

Lppel

lepel. zie ook lippel.

 

Lppen

drinken.

 

Lrs

laars. mv. lerzen.

 

Lssen

kalk blussen, kalk lssen.

 

Lst

1) laatst. Lste geven, de laatste (klap) geven, krijgertje spelen. Degene, die de laatste klap heeft gekregen, wordt toegezongen: Die de lste moet lien, moet mee dn diender zn dochter (of: zn kat) gaon vreijen; 2) leest.

 

Leulik

lelijk. zie ook lillijk.

 

Lepes

akkermaat, 1/6 hectare. mv. lepesen. Het was vroeger gebruikelijk, de grootte van een akker aan te duiden door de hoeveelheid koren op te geven, die nodig was om hem te bezaaien (zie ook plak). Zodoende kan lepes ook als een korenmaat beschouwd worden, ongeveer 80 liter of 8 schepel.1/6

 

Lew

leeuw.

 

Lewebkske

leeuwebekje.

 

Lewerik

leeuwerik.

 

Lewieken

kortwieken.

 

Leven

leven, lawaai, herrie.

 

Lewie

Louis.

 

Lezen

lezen. (lees, lest, leesde, gelezen).

 

Lichelijk

waarschijnlijk, misschien. hij kan nogal lichelijk, hij kan gemakkelijk.

 

Lichtpool

lantaarnpaal.

 

Liddiekant

ledikant.

 

Lied

lied. verkl. leejke of liedje.

 

Ligen

jokken.

 

Lien

Helena.

 

Lir

ladder. mv. liren. Ik kom de leer van God brengen, zei de rondtrekkende geloofsverkondiger. Zet m daor mar tegen dn bm aon, zei de boer, ds hndig bij t krse plukken.

 

Liesent

Lieshout.

 

Liessent

natte drassige grond, begroeid met lissen.

 

Lievenhir

1) Onze Lieve Heer, kruisbeeld; 2) raadgever; zuster Prudentiana is hurren Lievenhir, zij weet overal raad op.

 

Lieverkuukskes

liever hebben. lieverkuukskes worren hier nie gebakken, zegt men als iemand om iets anders vraagt.

 

Lievermnnekes

duizendschoon.

 

Lievrouw

Lieve-Vrouw, Mariabeeld.

 

Lievrouwenhnneke

lieveheersbeestje.

 

Liggen

liggen. (lig, li, lag, gelegen) waor li da ding nou wir?, waar ligt dat ding nu weer?

 

Ligt

lus, waar de burries door gingen.

 

Lijen

lijden. (lij, leej, gelejen), verdragen. Lijde gij d?

 

Lijf

katoenen hemd.

 

Lijken

lekken. dn emmer lijkt, t zkt r van alle kanten uit, de emmer lekt, het loopt er van alle kanten uit.

 

Lijndenbm

lindeboom.

 

Lijnen

linnen. ook lijnden of lingden.

 

Lijnt

teugel. mv. lijnden, lijn van een toom. ook lingt, mv. lingden.

 

Lijnznt

lijnzaad. ook lingznt.

 

Lijs

man, die vrouwelijke arbeid verricht.

 

Lik

zoals. zie ook likkus.

 

Likkus

gelijk, zoals.

 

Lillijk

lelijk. Hij duu nogal lillijk, hij moppert nogal.

 

Lillijkerd lelijkerd.  

Limeneren

feestvieren. ze hebben flink gelimeneerd, zij hebben flink feestgevierd.

 

Linde

Maria ter Linde, het wonderbeeld dat zich bevindt in de kapel van de Kruisheren te Uden. Het schijnt gevonden te zijn in een lindenboom en uit notenhout gesneden te zijn, omstreeks het jaar 1500.

 

Lint

lint. mv. linter.

 

Lippel

lepel.

 

Lis

lelie. bezijen t huis stonne schn lisse, naast het huis stonden mooie lelies.

 

Lit

1) lid, lidmaat. n ziekt onder de leei hebben, door een ziekte aangetast zijn. verkl. leeike; 2) deksel: t lit van n kan, van t g. mv. leei.

 

Livveren

leveren, afleveren. vande week kunnen we de eijer livveren, deze week kunnen we de eieren leveren.

 

Lcht

lucht. dr kumt n schoer aon, de lcht wrd zo donker, er komt een onweersbui aan, de lucht wordt zo donker.

 

Lcht

luchtig: n lchte kamer; niet zwaar: lcht wrk; ijl, niet dicht opeen: de bum staon hier lcht; niet vast: lchte mik; opgeruimd, luchthartig: rges lcht ovver denken; van lichte zeden: n lcht vrmmis, unnen lchten timmer; slecht weer: 'n brrige lcht

 

Lodderig

vriendelijk.

 

Loerin

veel drinken.

 

Loter

verachterlijk (diefachtig of ontuchtig) vrouwspersoon. Ook gebruikt, als scheldwoord, voor snoeplustige katten.

 

Lof

korte middagdienst in de kerk. de misdiender diende geer t lof, want dan mog ie m t wierksvat zwaaien, de misdienaar diende graag tijdens de eredienst, want dan mocht hij met het wierooksvat zwaaien.

 

Lf

loof.

 

Loi

lieden.

 

Lombakker

mestkalf van 100 kilo.

 

Loo

bos, open plek in een bos.

 

Ld

1) lood. verkl. ldje; 2) een half ons, 50 gram.

 

Loog

laag. hij smeert n dikke loog btter op zunne mik, hij smeert een dikke laag boter op zijn brood.

 

Looi

schors van de eikeboom.

 

Ln

loon.

 

Lp

sloot.

 

Lpen

lopen. (lp, lpt, gelpen). bitter unne kwaaie lp dan unne kwaaie kp, beter voor niets gelopen dan dat je een miskoop hebt gedaan.

 

Lprek

looprek, box voor kleine kinderen.

 

Ls

1) long. lspijpen; 2) loos.

 

Lskist

lege kist, gebruikt bij lijkdiensten, wanneer het lijk, vanwege b.v. een besmettelijke ziekte, reeds begraven was.

 

Lt

loot. mv. lten, boomscheut..

 

Lten

loten.

 

Lps

loops.

 

Lordje

van lordje getikt, van lotje getikt.

 

Lrias

iemand die onverstandig handelt.

 

Lork

lariks.

 

Lossen

losmaken, lossen.

 

Lssen

losraken.

 

Lot

vergeetachtig, onachtzaam.

 

Loten

laten. (loot, lt, liet, geloten); aderlaten. Lt ze toch hn doen, laat ze toch hun gang gaan.

 

Lotflri

vergeetal.

 

Lotskop

vergeetachtig iemand.

 

Ltst

laatst.

 

Louw

niets, weinig.

 

Low

lauw. wa ne louwe slappe loerie, wat een lauwe slappe koffie.

 

Louwman lui iemand.

Louwen

(louwde, gelouwd), het louw roepen tegen elkaar zoals de herders doen.

 

Louwmnd

januari.

 

Lzzie

horloge. Wa bende gij toch unne lozzie, wat ben je toch een sufferd.

 

Luchten

lichten, bijlichten. lucht s kkes bij, licht eens eventjes bij. hij kan m nie luchten of zin.

 

Luchter

kandelaar.

 

Lijen

luiden.

 

Luiwijvepap

melk met beschuit erin gebrokkeld.

 

Luiwijvesoep

soep uit een pakje.

 

Luizelpke

scapulier.

 

Lukken

gelukken. t mag naauw lukken, het is erg onwaarschijnlijk.

 

Lul

1) mnl. lid; 2) nietsnut. wa bende toch unne lul, wat ben je toch een nietsnut.

 

Lulboks

iemand die onzin vertelt. ook lulfiep.

 

Lullen

kletsen, onzin uitkramen. ge moet nie zo lullen, je moet niet zon onzin vertellen.

 

Lunning

leuning.

 

Luns

pin, in de as van de kar.

 

Lussen

lusten. (lus, gelussen) iets lusten. zullie lussen d nie, zij lusten dat niet.

 

Lutske

poosje. komt s n lutske buurten, kom eens een poosje buurten.

 

Luttel

klein, van weinig waarde.

 

Luuks

luxe. n luuks prd en een wrkprd, een rijpaard en een werkpaard.

 

Luwt

uit de wind.

 

        terug