T.

 

 

 

 

 

Taaftere

na de middag.

 

Tm

tam.

 

Tnd

tand. mv. tnd en tnd. verkl. tndje, als een kind talmt met eten zegt men wel eens: d pst in unnen hoolen tnd, dat past in een holle tand. hij it m lang tnd, hij eet met tegenzin.

 

Taar

teer, pek.

 

Taarspot

boodschappentas.

 

Taei

taai, kwaad.

 

Taggentig

tachtig.

 

Taggentiggen

een kaartspel.

 

Tajjeken

talmen.

 

Taks

takshond.

 

Talhout

geschild eikenhout.

 

Tlje

taille. d drske h n smaol tlje, dat meisje heeft een smalle taille.

 

Taofel

tafel.

 

Taofelen

Een gewoonte die vroeger hier en daar nogal in zwang was: als een meisje dat al in ondertrouw was, er nog uitscheidt, verzamelt zich een groep jongelui bij haar thuis en wordt er getaofeld: men slaat dingen kapot, besmeert het huis met vuil enz.

 

Taofelkld

tafellaken.

 

Taok

taak.

 

Taol

taal.

 

Taolen

verlangen. (taol, taolde, getaold) ergens naar verlangen, hij taolt er nie naor, hij vraagt er niet naar.

 

Taolie

takel.

 

Taomelijk

tamelijk.

 

Taon

ton.

 

Taotelen

druk en onverstaanbaar spreken, zoals kleine kinderen vaak doen.

 

Taovend

vanavond.

 

Tas

kop, lusten tas koffie?, heb je graag een kopje koffie?

 

Tat

vader.

 

Tazzie

stamppot.

 

T

thee.

 

Tn

teen.

 

Tnen

aan het einde. ook tngen. We zn tnen, we zijn aan het einde, het is klaar. ge blijft r tnen, je moet er vanaf blijven.

 

Tng

tijding, bericht.

 

Tr

teder.

 

Tegaor

samen.

 

Tien

1) gaan. (ti, tide, getit, t, getejen), tijgen; 2) van plan zijn, k heb getit mrgen nao de mrt te gaon, ik ben van plan om morgen naar de markt te gaan.

 

Telder

etensbord.

 

Tellen

1) waarderen, schiersvolk waar nie in tel, schooiers werden niet gewaardeerd; 2)erop rekenen, hij telt r op, het rekent er op.

 

Tementie

voor de middag.

 

Tn

het einde.

 

Tengentw

stuk van de dikke darm van het varken om worst van te maken.

 

 Tercht  terecht.

 Ter erre

 ter ere.

Ternoo

erna, naderhand.

 

Terraveen

oude naam voor Odiliapeel.

 

Terwe

tarwe.

 

Tes

1) broekzak; 2) zak met linten vastgemaakt onder de jurk.

 

Tske

envelop.

 

Tesnezik

zakdoek.

 

Tts

vuurbakje voor in de stoof.

 

Teulen

telen, oogsten. De boere teulen van t jaor goed, de boeren hebben dit jaar een goede oogst.

 

Teun

1) Anthonius; 2) bladzijde (van een schrijfblok of boek); 3) toon, klank.

 

Teunen

tonen.

 

Teut

marskramer.

 

Teutelen

ook teuten, aarzelen, verlegen doen.

 

Tevurre

tevoren.

 

Tiek

knikker. mv. tieken. verkl. tiekske.

 

Tieken

knikkeren, tieken we vur sles of vur houwes, knikkeren we voor de lol of voor winst en verlies; voor het spel of voor de knikkers.

 

Tien

Martinus.

 

Tin

tien.

 

Tiend

het tiende gedeelte van de opbrengst moest als belasting afgedragen worden.

 

Tientje

tien weesgegroetjes.

 

Ties

Martinus.

 

Tiet

1) Thea; 2) ei; 3) kuiken.

 

Tigge

tegen, daor moette nie tiggenin gaon, daar moet je niet tegen in gaan, hem moet je niet tegenspreken.

 

Tiggenaon

tegenaan.

 

Tiggeworrig

tegenwoordig.

 

Tijen

tijden.

 

Tikeren

vlechten, tijgeren, van kleine vlechtjes voorzien.

 

Til

Mathilde.

 

Timmer

bouw. lichten timmer, licht van zeden.

 

Timmeren

bouwen (van een huis).

 

Timmerplts

bouwplaats voor een huis.

 

Timper

1) (pannekoek)beslag; 2) de garde om dat te maken.

 

Timperen

beslag maken.

 

Tims

zeurkous.

 

Tintel

tondel.

 

Tinus

Martinus.

 

Tip

driesprong, het grasveldje ertussen, hij wnt op dn tip, hij woont bij de driesprong. De Markt in Uden heeft een tipvorm. 

 

Tirring

tuberculose, tbc of tb.

 

Tissen

gonzen. ze is net unnen hommel, as ge dr aon komt tist ze, die is erg gauw geraakt.

 

Titsen

met platte steentjes over het water keilen. zie ook schuifelen.

 

Tiy

Theodorus.

 

Tjan

tamme kauw.

 

Toddekrmmer

voddenboer.

 

Toelietap

knoeierd.

 

Toemp

hoek, punt van b.v. een stoel.

 

Toesen

ruilen van vee.

 

Toetimmerke

winterkoninkje. zie ook winterknningske.

 

Tol

tolgeld. as ge dr deur wilt bij dn tol in Velp, dan zulde uurst moeten betaolen, als je bij het tolhuis in Velp verder wilt rijden, dan zul je eerst moeten betalen.

 

Tlp

tulp.

 

Tmmet

naweide.

 

Ton

ton, vat. verkl. tnneke, 100 liter.

 

Tn

ook Tn,  Anthonius.

 

Tnia

Antonia.

 

Tnna

Antonia

 

Tontelpot

vuurmaker, tondeldoos.

 

Tn

1) toon, klank; 2) Anthonius.

 

Toop

1) houten stop van de melker; 2) sullig manspersoon.

 

Toorteltje

klos van een spinnewiel.

 

Toorzen

trillen

 

Toot

dennenappel. mv. tooten.

 

Top

wilde meid.

 

Tppen

de top er af halen.

 

Toppentaol

helemaal, van het hoofd tot de voeten: toppentaol onder wtter vallen, kopje onder gaan.

 

Toren

land dat spits toeloopt.

 

Trre

toren.

 

Torsent nat stuk karrenspoor.

Torten

uitdagen, tarten.

 

Torzen

tornen.

 

Tt

ook tat, mv. tdden, vod, lap, lor. verkl. tdje.

 

Touwen

druk doen op een manier, die anderen verveelt.

 

Tw

1) toen; 2) toe, dicht.

 

Twbaot

toebaat, de kleren, die een knecht of meid boven het loon verdient.

 

Twgeven

toegeven, inbuigen: t glas gift nie tw, het glas buigt niet, het breekt als men er tegenaan stoot.

 

Twleggen

1) op iets toegeven; 2)  zich op iets toeleggen, concentreren.

 

Traktement

zakgeld.

 

 Trallie

 tralie. zie ook traolie.

Trammelant

ruzie, drukte.

 

Transport

fiets met bagagedrager aan de voorzijde, waar twee melkbussen op passen.

 

Traolie

tralie.

 

Traon

traan. mv. traonen. verkl. trntje.

 

Trapper

pedaal.

 

Trats

punaise.

 

Treefje

roostertje als onderzetter voor hete pannen.

 

Treej

1) traptrede; 2) stap.

 

Trees

Theresia.

 

Trejen

lopen.

 

Trekmnnika

ook trekzak, accordeon.

 

Trem

Tramlijn s-Hertogenbosch-Helmond-Veghel-Oss, die van 1885 tot 1939 door Uden kwam en die zes keer per dag op en neer ging tussen Veghel en Oss. Met de opkomst van de Auto-Omnibusdienst verdween dit vervoermiddel uit het straatbeeld.

 

Trens

bit in de bek van een rijpaard.

 

Trent

gebied met schrale grond.

 

Treusten

troosten.

 

Trien

Catharina.

 

Trijzelen

ronddraaien: hij krig n fleer um zn rre, dt ie trijzelde, hij kreeg een klap tegen zijn oren, dat hij ronddraaide.

 

Tristig

ongeduldig.

 

Troekie

koosnaam voor een konijn.

 

Trog

voerbak voor varkens; er werd ook wel deeg in gekneed voor brood of mik.

 

Trommel

kacheldeksel.

 

Trntje

beeldenstaanplaats, bloemtafeltje, console.

 

Troog

ook traog, traag.

 

Troon

traan.

 

Trn

drinkkan.

 

Trop

troep.

 

Trosluwerik leeuwerik.  

Trst

troost. zij zuukt trst in de kerk, zij zoekt troost door te gaan bidden in de kerk.

 

Trsten

troosten.

 

Trouwvrrig

klaar om te trouwen.

 

Trug

terug.

 

Truggeler

sukkelaar, tobber.

 

Trui

Geertruda.

 

Truifel

troffel.

 

Truste

welterusten.

 

Tuchtig

tochtig (van koeien).

 

Tuffen

spuwen.

 

Tuft

biezenpollen.

 

Tuieren

de koe of geit aan een touw vastbinden.

 

Tuierhammer

grote houten hamer.

 

Tuiken

tuiken trekken: loten met gras- of strosprieten van verschillende lengte.

 

Tuit

melkkan.

 

Tuk

aard. hij is nog van dn aauwen tuk, hij is nog van de oude stempel.

 

Tukken

even ophouden, aarzelen.

 

Tullefrut

treuzelaar.

 

Tump

top, uiteinde. verkl. tumpke. t tumpke van munne vinger duu w, het topje van mijn vinger doet pijn. ik leg n knup in t tumpke van munne tesnezik, ik leg een knoop in het uiteinde van mijn zakdoek.

 

Trf

turf.

 

Trfhoek

bewaarplaats voor turf bij de schouw.

 

Turkslrreboks

bombazijnen broek, gemaakt van sterk katoen.

 

Trp

dorp.

 

Tus

1) in de war; 2) handvol.

 

Tut

1) fopspeen; 2) saaie vrouw.

 

Tutten

duimen.

 

Tuut

1) (papieren) puntzak; 2) autoclaxon.

 

Twaelf

twaalf.

 

Twd

mi twd, met zn tween.

 

Twdde

tweede. ook twidde.

 

Twddehands

tweedehands.

 

Tw

twee.

 

Twntig

twintig.

 

Twer

twijn(tweedraads)garen.

 

Twrren

twijnen.

 

Twidde

tweede.

 

Twilling

tweeling.

 

        terug