Z.

 

 

 

 

 

Zcht

zacht, glad. zie ook zaft.

 

Zaagijzer

Haal om ketel boven het vuur aan op te hangen.

 

Zlf

zalf.

 

Zlven

zalven.

 

Znd

zand.

 

Znden

vloer met zand bestrooien. zie ook zandten.

 

Zndman

mannetje dat kinderen slaperig maakt door zand in de ogen te strooien, Klaas Vaak.

 

Zaejen

zaaien.

 

Zak

zak. verkl. zkske. d zit nog in unne wije zak, dat zal nog wel een poosje duren.

 

Zaltpond

ploeg.

 

Zamme

uitroep. Godzamme! nou zammet krijgen, nu zullen we het krijgen.

 

Zandten

met zand bestrooien.

 

Zanikts

zeurkous. ws d toch n zanikts, wat is dat toch een zeurkous.

 

Zaniktrien

zeurkous.

 

Znnikken

zeuren. ge moet nie zo znnikken, je moet niet zo zeuren.

 

Zaft

zacht, week. dieje spierk is goed zaft, die perzik is lekker zacht. zie ook zft.

 

Zaol

1) zadel; 2) zaal.

 

Zaolig

zalig.

 

Zaoliger

wijlen. vaoder zaoliger, wijlen mijn vader, Willem zaoliger, wijlen Willem. De uitdrukking is eigenlijk zaoliger gedaachtenis: aan wie het zalig is te denken.

 

Zaon

zon.

 

Zaoterdag

zaterdag.

 

Zat

1) dronken; 2) genoeg. t is zat gewist, het is genoeg.

 

Zaut

zout.

 

Zawdoek

zakdoek.

 

Z

zee.

 

Zeef

zeef. ze begosse al vruug boven mi t grof zeef te werken, t regende s morgens vroeg al hard.

 

Zeeg

mak, tam.

 

Zeel

dik touw.

 

Zldeur

zijdeur.

 

Zeeldreijer

touwslager.

 

Zeelen

1) slaan, in elkaar draaien; 2) van touw gemaakt. n zeelen hlster, een halster van touw.

 

Zm

zeem.

 

Zmen

zemen (zemt, zemde, gezemd).

 

Zeen

zenuw.

 

Zp

zeep.

 

Zr

zeer.

 

Zrk

grafzerk.

 

Zeggen

zeggen. (zeg, z,  zi, zn, zin, znnen, zinnen, gezeed). wa zittie?, wat zegt hij?, wa zinnie?, wat zei hij?, wa zinde?, wat zei je?, wa zdde?, wat zeg je?, wa hk gezeed?, wat heb ik gezegd?, wa znnik oe?, wat heb ik je gezegd?

 

Zi

1) melkzeef; 2) unnen hge zeije, een hoge hoed.

 

Zeide

zei je.

 

Zidoek

melkzeefdoek.

 

Zien

melk door de zi gieten, zijgen.

 

Zeik

plas. iemand in de zeik zetten, iemand belachelijk maken.

 

Zeiken

plassen.

 

Zeikmeik

mier. mv. zeikmeike.

 

Zeikmier

mier. mv. zeikmire. zie ook zeikwrm.

 

Zeikts

gierigaard. die zeikts gift noit n rundje, die gierigaard trakteert nooit.

 

Zeikwrm

mier.

 

Zeildeur

achterdeur, buitendeur, staldeur.

 

Zeissie

zeis.

 

Zeiveren

zeveren. wa littie toch te zeiveren, wat zevert hij toch.

 

Zelf

ook zaelf, salie.

 

Zelfbeinder

stropdas.

 

Zelland

Zeeland. hij kumt van Zelland, hij komt uit Zeeland.

 

Zellie

zij. zie ook zullie.

 

Zn

zijn. wa zn da vur dinger?, wat zijn dat voor dingen? zie ook zijn.

 

Zpnat

zeepsop.

 

Zpsop

zeepsop.

 

Zetten

planten, poten.

 

Zetters

poters, pootaardappels.

 

Zeujen

uitzaaien. het pluksel zeujt vaneiges, het onkruid zaait zichzelf uit.

 

Zeul

laag, met een platte balk bedekt muurtje, dat de koestal scheidt van de vurstal. Achter de zeul staan de koeien, op de vurstal wordt het voer bewaard. In de zeul staan de stalripen waartussen het vee met de koppen staat.

 

Zeum

zoom. mv. zeum.

 

Zeumen

zomen.

 

Zeuven

zeven.

 

Zeuvenbergen

Zevenbergen.

 

Zeuvenbergshuis

Zevenbergs huis.

 

Zeuvende

zevende.

 

Zeuvenhuis

Zevenhuis.

 

Zeveren

1) zeuren; 2) kwijlen.

 

Zeverklep

domme praat verkopend.

 

Zicht

korte zeis.

 

Ziede

zie je.

 

Ziedut

zie je het.

 

Ziekt

ziekte.

 

Zielboek

boek met namen van overledenen, die herdacht worden tijdens de mis.

 

Zin

zien. (ziy, ziet,zaag,  zagen, gezien).

 

Ziften

zeven.

 

Zijkkloot

fiets. hij zit op unne neije zijkkloot, hij zit op een nieuwe fiets.

 

Zijn

zijn. (ben, is, waar, gewist). ieder t zijn, geef ieder wat hem toekomt.

 

Zijtert

Zijtaart.

 

Zilletries

zelatrice, collectante.

 

Zimmelzeiker

treuzelaar.

 

Zimmeren

treuzelen.

 

Zinde

zei je. wa zinde?, wat zei je?

 

Zingen

zingen. (zing, zonk, gezongen), zingen.

 

Zink

laagte in het akkerland. zie ook znk.

 

Zinken

zinken. (zink, znk, geznken). Als een dode, vanwege een besmettelijke ziekte, in stilte begraven wordt en later pas de plechtige uitvaart zal plaats hebben, dan zegt men dat hij geznken wordt.

 

Zinnuweigtig

zenuwachtig. does nie zo zinnuweigtig, doe eens niet zo zenuwachtig.

 

Zitten

zitten. (zit, zaat, gezeten).

 

Z

zo. ze dinne z gek, ze gedroegen zich zo vreemd.

 

Zdt

zou t.

 

Zoei

gier van koeien.

 

Zoeien

gieren.

 

Zoeiput

gierput.

 

Zoeischpper

emmer met een lange steel om gier uit de zoeiput te scheppen.

 

Zoeiton

gierton.

 

Zoel benauwd.  

Zoer

zuur. zoer weer, koud, donker weer.

 

Zoersel

zuurdeeg voor roggebrd.

 

Zoerselton

ton met varkensdrank.

 

Zoersig

zuur.

 

Zoetelen

lanterfanten.

 

Zft

zacht.

 

Zg

1) zeug. mv. zeug; 2) deel van een maaimachine om het koren, wat afgemaaid moet worden, te scheiden.

 

Zggel

varkensbos

 

Zolpond

schroef om de ploeg af te stellen.

 

Zmmer

zomer. verkl. zummerke.

 

Zmmerdinge

zomerkleren. t is Paosen, we doen de zmmerdinge wir aon, het is Pasen, de zomerkleren mogen weer aan.

 

Zmmerhuis

prieel, tuinhuisje.

 

Zmmermnd

juni

 

Zmmervogel

vlinder.

 

Znk

laagte in een akker. verkl. zunkske.

 

Znne

zon. znne goeie hebbe wij nog nie gehad, wordt als compliment gezongen

 

Z

zo. d moette z don, dat moet je zo doen.

 

Zood

zaad. Op zood zn, zijn verlies weer gewonnen hebben.

 

Zooi

1) rommel, troep; 2) maagzuur; 3) zode.

 

Zn

zoon. mv. zeun.

 

Zrg

1) zorg. mv. zrg. 2) luie stoel. zie ook prst.

 

Zrgen

(zrg, zrgde, gezrgd), zorgen.

 

Zt

zou t.

 

Zoude

zou je.

 

Zoveul

zoveel

 

Zoveuls

zo iets. hij is zoveuls dn baos, hij is zon beetje de baas.

 

Zow

zowat.

 

Zowoor

zowaar. zowoor as ik hier stoi, zowaar als ik hier sta.

 

Zozr

zozeer.

 

Zuijen

zuiden. t zuijen, het zuiden.

 

Zinnig

zuinig.

 

Zuipen

zich zat drinken.

 

Zulder

1) zolder; 2) achterpand van een broek.

 

Zullie

zij. zullie gaon al naor huis, zij gaan al naar huis.

 

Zult

hoofdkaas.

 

Zund

zonde. t is zund, het is jammer, het is zonde.

 

Zunne

zijn. hij h zunnen hond bij um, hij heeft zijn hond bij zich.

 

Zuuken

(zuuk, zuukt, zcht, gezcht), 1) zoeken; 2) zin hebben. ik zuuk t nie mr, ik heb er geen zin meer in.

 

Zuurke

zuurtje.

 

Zuus

wieg.

 

Zuut

zoet. wan zuute kiendjes, wat een lieve kinderen. n zuut borreltje, een glaasje onverdunde grenadine.

 

Zuutjes

zachtjes.

 

Zuzen

wiegen.

 

Zwaejen

zwaaien. daluk zwaejt r wa, zo meteen krijg je straf.

 

Zwaoluw

zwaluw.

 

Zwaon

zwaan.

 

Zwaord

1) zwoerd, van spek; 2) zwaard.

 

Zwaovel

zwavel.

 

Zwartsel

kachelpoets.

 

Zwarte

Ujese zwarte, befaamd kersenras, vroeger veel geteeld in Uden.

 

Zweel

eelt.

 

Zwp

zweep.

 

Zwrm

zwerm. dn bieboer vengt unnen zwrm biyen, de imker vangt een zwerm bijen.

 

Zwrmen

zwermen.

 

Zweert

zwaarte. zie ook zworte.

 

Zwt

zweet.

 

Zwerfki

zwerfkei. In Volkel en Mill worden veel zwerfkeien, die door de rivieren zijn meegesleurd, uit de grond gehaald.

 

Zwert

zwart.

 

Zwtsen

dom, opschepperig, kletsen.

 

Zwtser

opschepper. ook zwtserd. wa bende toch unne zwtserd, wat ben je toch een opschepper.

 

Zwtskloot

opschepper.

 

Zwevel

zwavel.

 

Zwevelke

zwavelstokje.

 

Zwijgen

zwijgen. (zwijg, zwig, gezwiggen).

 

Zwillen

zwellen.

 

Zwingel

stok om vlas te braken.

 

Zwingelen

vlas braken. ook zwingen.

 

Zwoger

zwager.

 

Zwoor

zwaar. ds unnen zworen balk, dat is een zware balk.

 

Zworte

zwaarte.

 

        terug